X ışını

Bilgibanka, Hoşgeldiniz
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

X-ışınları ya da Röntgen ışınları, 0.125 ile 125 keV enerji aralığında veya buna karşılık, dalgaboyu 10 ile 0,01 nm aralığında olan elektromanyetik dalgalar veya foton demetidır. 30 ile 30.000 PHz (1015 hertz) aralığındaki titreşim sayısı aralığına eşdeğerdir. X ışınları özellikle tıpta tanısal amaçlarla kullanılmaktadırlar. İyonlaştırıcı radyasyon sınıfına dahil olduklarından zararlı olabilirler. 1895'te Wilhelm Röntgen tarafından bulunduğundan sıkça Röntgen ışınlarından söz edilir. Wilhem Röntgen X ışınlarını tesadüfen bir deney yaparken bulmuştur.[1]

Röntgen ışınları ışığa benzeyen fakat gözle görülmeyen, oldukça delici özellikli bir salınımdır. Röntgen ışınlarına X ışını da denir. X ışını tabirini (Almanca: X Strahlung, günümüzde Röntgenstrahlung) ilk olarak bu ışınları keşfeden fakat özelliklerini tam bulamayan Wilhelm Conrad Röntgen, “bilinmeyen” anlamında kullanmıştır. Röntgen ışınlarının elektromanyetik radyasyon spektrumunun bir kısmı olduğu, bugün artık bilinmektedir. Bu ışınların dalga boyu 10−9 ile 10−11 cm arasındadır. Dalga boyu gözle görülen ışığınkinden kısadır.

X-ışınları elektromanyetik dalga kimliğinde oldukları ve kutuplanma özelliği taşıdığı ilk olarak Charles Glover Barkla(1906) tarafından kanıtlanmıştır. X-ışınları demeti;karbon,alüminyum, ve kükürt bloklarından oluşan bir saçışa ortama gönderilmektedir. Saçıcı ortamın elektronları, üzerine gelen x-ışınlarının elektrik alan vektörünün etkisiyle titreşerek aynı frekansta elektromanyetik dalgalar yayınlar. X-ışınları xy düzleminde paralel elektrik alan vektörü bulundurur. 0x doğrultusunda saçılmaya başlayan x-ışınları yanlızca 0y doğrultusunda titreşen elektrik alan vektörüne sahiptir ve böylelikle kutuplanmıştır.[2]


X ve gama radyasyon arasında ayrım en sık kullanılan yöntem gama ışınları olarak tanımlanan 10-11 m dalga boyu, ve daha kısa radyasyon, dalga boyu temelindedir.X-ışın tüpleri yaydığı elektromanyetik radyasyon genellikle radyoaktif çekirdeklerin yaydığı radyasyon daha uzun dalga boyuna sahiptir Tarihsel olarak, bu nedenle, alternatif bir kökenlerine göre oluşmuştur. radyasyon iki tür arasındaki bir ayrım anlamına gelir:. X-ışınları, çekirdek dışında elektronlar tarafından yayılan bir dalga boyuna sahiptir gama ışınları ise çekirdek tarafından yayılan bir dalga boyuna sahiptir.çekirdeğin dışında elektronlar tarafından yayılan fotonların bant aralıgı ve çekirdek tarafından yayılan fotonlar arasında bir örtüşme vardır. Tüm elektromanyetik radyasyon , X-ışınlarının özellikleri (veya gama ışınları) sadece dalgaboyu ve polarizasyon (ya da, bir polikromatik ışın, dalga boyu ve kutuplaşma dağılımları) bağlıdır.

Kaynakça

  1. "X-ray Maddesi". 8 Kasım 2012 tarihinde erişilmiştir.
  2. MODERN FİZİĞE GİRİŞ. ISBN 975 483 162 9.